TF #22 documentatie Tom Frantzen

Aan de meervoudige opdracht werd deelgenomen door:
- Bureau ?
- Bureau ??
- Bureau ???
- Architectenbureau Wouda BV, Erik Knippers i.s.m FRANTZEN et al architecten

In Utrecht wordt op korte termijn een niew openbaar vervoer principe geintroduceerd, dat als alternatief voor het eerder gewenste tram-net gaat dienen: Hoogwaardig Openbaar Vervoer, HOV.
In tegenstelling tot een tram-net wordt het totale stelsel van verbindingen niet zichtbaar in de bovenleiding, maar zullen de verschillende haltes en stations er uitdrukking aan moeten geven. Gezien de niet onaanzienlijke afmetingen van een standaard-station worden de verschillende stations bovendien geacht zich aan te passen aan de lokale omgeving, die kan varieren van een historische binnenstad tot de nieuwbouw van VINEX locatie Leidsche Rijn.

Context

In het sterk verstedelijkte gebied, de binnenstad, wordt het HOV station ingezet als een transparant stadsmeubel dat de locatie oplaadt met een extra functie zonder een eigen gebied te claimen. Naarmate het HOV station verder van de binnenstad is verwijderd en de identiteit van de context niet wordt aangetast door het nieuw ingevoegde bouwwerk, maar erdoor wordt gevormd krijgt het HOV station een pregnantere aanwezigheid in het straatbeeld.

Construct

Als uitgangspunt is gehanteerd dat de kleinste vorm van het station, een halte, minimaal bestaat uit een perron. Het perron is daarmee de basis voor onze bouwdoos en bestaat uit drie altijd terugkerende zones:

De veiligheidzone bestaat uit de perronrand waar deze raakt aan de HOV baan. Deze rand heeft vooral een afbakenende functie en geeft aan waar de veilige voor voetgangers bestemde zone eindigt en het territorium van de bus begint.
De zone waarin reizigers zich vrij kunnen bewegen. Om aan te geven dat deze zone gewoon bij de locale context hoort is de bestrating identiek als de bestrating in de directe nabijheid van de halte of het station.
De verblijfszone is een strip in hetzelfde materiaal als de perronrand (natuursteen of beton met een kleurtoeslag). In de prefab elementen die tesamen de strip vormen zijn allerlei bevestigingspunten verzonken waarop de diverse onderdelen, zoals kolommen, glaswanden, prullenbakken, kaartautomaten, verwarmingselementen en dergelijke volgens variabele stramienen kunnen worden gemonteerd. De ongebruikte bevestigingspunten vormen een interessant grafisch patroon in deze zone.

Bovenop het perron is een tamelijk neutrale bouwdoos bedacht die pas weer in de dakvormen expressief wordt. Door het mogelijk zijn van verschillende stramienen kunnen er in het dak verschillende maten, vormen en ritmes worden geintroduceerd. Wanneer de constructiedelen schuin geplaatst worden, rekken de dakvormen zich op en lijken door de schuine afsnijdingen van doorsnede te veranderen. De stations hebben daken op 2 niveau's met ieder een eigen schaal en ritme. Het hoge dak is opgebouwd uit grotere maten dan het lage dak, licht zichzelf aan en is nooit transparant. Dit dak sluit hierdoor meer aan bij de context van de HOV baan en het netwerk dat hierdoor gevormd wordt, terwijl het lagere dak in zijn maat en schaal meer aansluit bij de locale context. In binnenstedelijke situaties zal de verlichting vooral het maaiveld aanlichten, waardoor de aanwezigheid van de staions niet extra benadrukt zal worden. Op locaties buiten de binnenstad kan de verlichting gebruikt worden om de daken aan te lichten, zodat de stations als object zichtbaar worden.

Corporate Identity

Het totale netwerk van HOV lijnen en stations heeft een hoge mate van herkenbaarheid door het constant blijven van het constructieve principe van het station. Daarnaast is er een maximale mogelijkheid tot verschil gerealiseerd met een minimaal aantal onderdelen, die wel telkens anders gebruikt kunnen worden maar niet veranderen. "Verschil" is in onze opzet niet een doel op zich. Er is bewust niet gekozen voor een opzet waarbij de verschillende bouwdoos elementen op een selectieve manier gebruikt zouden kunnen worden wat zou kunnen resulteren in twee stations met een totaal verschillende identiteit en gedaante. Het uitgangspunt is juist dat met dezelfde onderdelen op een "verschillende" manier uitdrukking gegeven kan worden aan de snelheid en lineariteit van het HOV netwerk, afhankelijk van de context.